باب بيست و يكم : در ورم زبان ورم « 1 » زبان ، مادهء آن « 2 » از « 3 » خون باشد « 4 » يا از « 5 » صفرا يا از « 6 » بلغم يا « 7 » سودا باشد « 8 » . آنكه « 9 » از خون باشد سرخ بود « 10 » و گرم و با « 11 » ضربان باشد و لعاب اندك باشد « 12 » . علاج آن فصد قيفال است و طبع را نرم داشتن به مطبوخ فواكه « 13 » و مضمضه كردن به آب بينوسرخ « 14 » و آب گشنيز تر و آب كاشنى « 15 » و آب كاهو و تخم « 16 » كثان « 17 » به آب « 18 » گل تر كرده بر زبان انداختن و جلاب « 19 » عناب و نبات و آب انار ترش و شيرين با پوست فشرده دادن ؛ و « 20 » غذا كشكاب ؛ و « 21 » اگر چيزى فرو نتواند بردن حقنه « 22 » كردن . علامت آن كه از صفرا باشد زردى زبان باشد « 23 » و درد مفرط و افروختگى سر و روى « 24 » و دانه‌هاى بسيار بر زبان پيدا شدن « 25 » . علاج آن « 26 » بيمارى « 27 » ، همان علاج ورم خونى باشد « 28 » به جز فصد كردن . علامت « 29 » آنكه بلغمى باشد « 30 » ورم سپيد « 31 » باشد و سرد و بزرگ . و لعاب بسيار از دهان « 32 » او بيرون « 33 » مىآيد « 34 » . و درد كمتر باشد .

--> ( 1 ) . م : مادهء ورم . ( 2 ) . م : - مادهء آن . ( 3 ) . م : يا . ( 4 ) . م : - باشد . ( 5 ) . م : - از . ( 6 ) . م : - از . ( 7 ) . ل : و . ( 8 ) . م : - باشد . ( 9 ) . م : علامت آنكه . ( 10 ) . م : باشد . ( 11 ) . ل : - با . ( 12 ) . م : بود . ( 13 ) . ل : فاكهه . ( 14 ) . م : بنوسرخ . ( 15 ) . م : كاسنى . ( 16 ) . م : - تخم . ( 17 ) . م : كتان . ( 18 ) . م : عرق . ( 19 ) . م : + به . ( 20 ) . م : - و . ( 21 ) . م : - و . ( 22 ) . ل : خفته . ( 23 ) . م : - باشد . ( 24 ) . م : + باشد . ( 25 ) . م : شود . ( 26 ) . م : همان . ( 27 ) . م : - بيمارى . ( 28 ) . م : است . ( 29 ) . م : علاج . ( 30 ) . م : + رنگ . ( 31 ) . م : سفيد . ( 32 ) . م : دهن . ( 33 ) . م : - او بيرون . ( 34 ) . م : آيد .